5.4 Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking

• Het budget voor internationale samenwerking op peil. We investeren in het welzijn van anderen vanuit solidariteit én voor ons belang bij internationale stabiliteit. Daarom besteden we ten minste 0,7% van ons bruto nationaal inkomen aan ontwikkelingssamenwerking. Uitgaven voor klimaatfinanciering en herstel van ecosystemen komen daar volgens internationale afspraak bovenop. Het budget voor ontwikkelingssamenwerking wordt losgekoppeld van het budget voor asielopvang. 
• Europa tegen de handelsoorlog. De buiging van de Europese Commissie voor de handelsoorlog van president Trump is onacceptabel. Het beschadigt de geloofwaardigheid van Europa als geopolitieke grootmacht, ondermijnt het multilaterale handelssysteem en kost Nederland en Europa werkgelegenheid. In plaats van duurzame energie geproduceerd in Europa, kiest de Commissie bovendien voor de import van Amerikaanse fossiele brandstoffen. Het kabinet moet aan de slag om de effecten van de handelsoorlog op de Nederlandse werkgelegenheid te bestrijden. We gaan daarom met vakbonden en werkgevers aan de slag om voortgang te boeken voor een onafhankelijker Europa met goede banen en een schone economie. 
• Eerlijke handel. andel draagt bij aan brede welvaart en welzijn, hier en nu. We zorgen dat we belangrijke producten en grondstoffen uit meerdere landen kunnen halen, zodat we niet afhankelijk zijn van één leverancier of land. Dat is ook geopolitiek voor ons land van groot belang. We staan voor handelsverdragen waarin Europa niet alleen haalt, maar ook brengt door partnerlanden meer in staat te stellen zelf hun grondstoffen te verwerken tot eindproducten en deze te kopen. Het voorstel voor een verdrag tussen de EU en de Mercosur-landen voldoet op dit moment niet aan de voorwaarden. De winning van grondstoffen voor onze klimaattransitie mag niet bijdragen aan conflicten, milieuschade en uitbuiting elders. We stellen landen waarmee Nederland een bilateraal investeringsverdrag heeft voor dat verdrag te beëindigen, om een eind te maken aan ISDS-claims van bedrijven op basis van die verdragen. WTO-regels hervormen we zodat ze duurzame en gelijkwaardige handel bevorderen. 
• Steun aan opkomende economieën. Landen die rijk zijn aan grondstoffen moeten hun economieën en hoogwaardige, duurzame industrie in eigen land kunnen ontwikkelen. Lage inkomenslanden die nog niet voldoen aan Europese milieustandaarden worden ondersteund en waar nodig gecompenseerd. FMO, Invest International, de EU Global Gateway en de Wereldbank hebben hierin een belangrijke en vernieuwende rol te spelen. 
• Maatschappelijk verantwoord ondernemen. We leggen de plicht tot maatschappelijk verantwoord ondernemen vast. Zo voorkomen we kinderarbeid, landroof, uitbuiting, seksueel geweld en intimidatie op de werkvloer of schade aan kritieke ecosystemen, Nederland geeft geen exportsteun aan projecten die geen positieve bijdrage leveren aan mens, milieu en klimaat. We maken werk van een bindend verdrag Mensenrechten en Bedrijfsleven bij de Verenigde Naties. 
• Samenhang in buitenlandbeleid. Onze inzet op wereldwijde armoedebestrijding, klimaatrechtvaardigheid en duurzame ontwikkeling moet coherent zijn met ons beleid op handel, kapitaalverkeer, schuldverlichting en belastingheffing. Er komt een minister die verantwoordelijk is voor ontwikkelingssamenwerking, handel en beleidscoherentie. De duurzame ontwikkelingsdoelen en de klimaatdoelstellingen van het akkoord van Parijs zijn leidend. Om onze negatieve impact op de rest van de wereld te verkleinen, moet Nederland stoppen een belastingparadijs te zijn waar multinationals hun winsten uit andere landen kunnen wegsluizen. Op het ministerie van Buitenlandse Zaken komt een afdeling die zich bezighoudt met conflictbeheersing en preventie. 
• Klimaatrechtvaardigheid. De landen in het mondiale Zuiden dragen het minst bij aan de klimaatcrisis maar lijden er het meest onder. Nederland heeft als voormalige koloniale mogendheid en als grootvervuiler een historische verantwoordelijkheid. Wij dragen méér bij dan de internationale afspraken van ons verwachten en erkennen dit als een kwestie van herstel wegens onze historische verplichtingen, niet van liefdadigheid. Daarom investeert Nederland structureel in het Klimaatschadefonds én zet zich in voor herstelbetalingen voor regio’s en mensen die getroffen zijn door de klimaatcrisis. Een belangrijk deel hiervan is het drastisch verminderen van het grondstoffenverbruik in het mondiale noorden. 
• Vergroening van het buitenlands beleid. Nederland zet zich in voor bindende internationale afspraken over behoud van biodiversiteit, het tegengaan van ontbossing en verwoestijning en de duurzame winning van grondstoffen. Als we afspraken maken dan wordt de lokale bevolking en hun belangen betrokken. 
• Investeren in vrede. We voeren een actieve vredespolitiek. Voor vrede en veiligheid is meer nodig dan enkel de krijgsmacht. Veiligheid thuis begint bij een inzet op vrede en veiligheid overal ter wereld. Met voldoende middelen voor ontwikkelingssamenwerking en diplomatie, conflictpreventie en wederopbouw bieden we mensen perspectief, voorkomen we conflicten en bouwen we aan vertrouwen in landen en regio’s waar Rusland en China invloed winnen. Er wordt een degelijk gefinancierde fragiele staten eenheid opgezet. 
• Gelijkwaardige partnerschappen. We erkennen de ongelijke machtsverhoudingen uit het koloniale verleden die nog steeds bestaan tussen Europa en het mondiale Zuiden en zetten ons in voor gelijkwaardige relaties. Ontwikkelingshulp gaat weer ontwikkelingssamenwerking heten. We gaan sterker af op de behoeften van landen zelf en niet op de belangen van het Nederlandse bedrijfsleven. We praten daarbij niet alleen met regeringen, maar ook met het maatschappelijk middenveld, kwetsbare gemeenschappen en ondervertegenwoordigde groepen, zoals vrouwen, jongeren en inheemse groepen. Instituten zoals de Wereldbank, het IMF en de WTO moeten worden hervormd zodat landen uit het Mondiale Zuiden meer te zeggen krijgen. We zetten ons in voor kwijtschelding van de torenhoge schuldenlast van de armste landen en maken hier afspraken over met hen. 
• Een donorland met durf. Nederland investeert in mensenrechten en heeft daarbij speciale aandacht voor de mensenrechten van groepen en thema’s die onder druk staan. Denk hierbij aan vrouwenrechten, LHBTIQA+ rechten en seksuele en reproductieve gezondheid en rechten.