4.7 Schulden

• Simpele pech. Schulden beginnen vaak met simpele pech. Je wordt ziek, gaat scheiden of verliest je baan. Als je tijdelijk de rekeningen niet kunt betalen lopen de kosten razendsnel op, terwijl niemand vraagt hoe het écht met je gaat. Wij keren het systeem om: geen verdienmodel op ellende, maar een overheid die als eerste de hand uitsteekt. Vroeg, vriendelijk en vastberaden. 
• Hulp bij betaalachterstanden. Wie de rekeningen niet meer kan betalen verdient hulp, geen trap na. Overheidsinstanties stoppen het excessief ophogen van boetes en vorderingen bij betaalachterstanden. De wanbetalersregeling voor de zorgverzekering schaffen we af. Huisuitzettingen, zowel door woningcorporaties als particuliere verhuurders, zijn alleen nog toegestaan vanwege criminele activiteiten en niet meer vanwege betaalachterstanden. Het afsluiten van gas, water en licht wordt verboden. 
• Geen winst op menselijk leed. Schuldhulpverlening mag alleen nog worden uitgevoerd door partijen zonder winstoogmerk. Zo voorkomen we dat mensen in een hopeloze situatie ten prooi vallen aan ‘hulpverleners’ die uit zijn op winstbejag. Gemeenten krijgen de regie over bewindvoering. Het financieringsstelsel gaat op de schop, zodat mensen niet meer hun eigen bewindvoering hoeven te financieren vanuit de bijzondere bijstand. 
• Stop schuldenstapeling. Vaak beginnen grote schuldenproblemen bij een kleine betaalachterstand. Via boetes en incassokosten vermenigvuldigt een schuld zich razendsnel. Dit is wreed en bovendien kost dit administratieve circus de maatschappij bakken met geld. Het stapelen van schulden moet stoppen. We verlagen de maximale incassokosten en rente op krediet, zodat de schuldenlast minder snel toeneemt. 
• Geen spijt van later betalen.‘Buy Now Pay Later’-bedrijven (BNPL) bieden online hun diensten ‘gratis’ aan, maar bij een achterstallige betaling lopen de kosten razendsnel op. Vooral jongeren zijn de dupe. We zien dat BNPL-bedrijven hun diensten uitbreiden naar de winkelstraat, waardoor kopen op krediet nog normaler wordt. Daarom verbieden we BNPL in fysieke winkels. Verder moet minimaal een derde van de aankoopprijs vooraf worden voldaan, verhogen we de minimumleeftijd naar 21 jaar en maken we nieuwe aankopen onmogelijk als er nog een aanzienlijk bedrag openstaat. Als bedrijven niet aantoonbaar hebben gecontroleerd of mensen de aankopen wel kunnen betalen en de minimumleeftijd hebben, vervalt de schuld. 
• Gokken aan banden. VVeel Nederlanders krijgen te maken met schulden door gokken. De Kansspelautoriteit krijgt meer bevoegdheden om malafide gokbedrijven aan te pakken, en we maken in Europees verband meer afspraken over een grensoverschrijdende aanpak. Bovendien leggen we de zorgplicht en het een algemeen verbod op reclame-uitingen van gokbedrijven strenger vast in de wet, evenals een speellimiet voor spelers. 
• Van deurwaarder naar schuldhulp. Wie schulden heeft, durft vaak geen hulp te vragen. Vaak is de eerste met wie je in aanraking komt de deurwaarder. Deurwaarders maken daarom voortaan verplicht een melding bij gemeentelijke schuldhulp, net als verhuurders, energie- en waterbedrijven en zorgverzekeraars. Daarnaast brengen we deurwaarders in overheidsdienst, waarbij we zorgen dat mensen voortaan te maken hebben met één deurwaarder die per regio opereert, in plaats van tien verschillende. 
• Helpende hand bij problematische schulden. We moedigen mensen aan om hulp te vragen bij schulden. Wanneer iemand schuldhulp accepteert, vervalt beslag op loon, goederen of uitkering. Iedereen die onder het sociaal minimum dreigt te komen door schulden, krijgt automatisch recht op een betalingsregeling. Gemeenten krijgen meer bevoegdheden om deze betalingsregelingen af te dwingen bij schuldeisers. Om ervoor te zorgen dat mensen niet door het ijs zakken, verhogen we de beslagvrije voet tot het sociaal minimum.